Số nhiều i-monikko (Phần 1)
Học i-monikko thường rất vất vả vì vừa có nhiều nhóm lại kèm theo nhiều từ bất quy tắc. Đây cũng là lúc nhiều người học ở trình độ cơ bản cảm thấy nản và muốn bỏ cuộc. Trong bài này, mình sẽ bật mí một cách học hệ thống dành cho những ai đã nắm chắc lý thuyết về phân loại từ và cách tạo gốc từ (thường ở trình độ A2.2 hoặc xấp xỉ B1.1.)
Trước khi học i-monikko chắc chắn đã phải học qua cách chia động từ trong quá khứ. Chính cách học chia động từ quá khứ sẽ có thể áp dụng vào cách học i-monikko. Thật ra, hệ thống này áp dụng được với tất cả các hậu tố i : số nhiều i-monikko, thì quá khứ imperfekti, giả định -isi- và so sánh nhất -in.
👉👉 Thế nên, cách học i-monikko tốt nhất ở thời điểm ban đầu là học chắc cách chia động từ trong thể quá khứ imperfekti.
Theo cách này thì thay vì học theo các nhóm từ như nen, e, as, v.v. thì sẽ học theo nguyên âm cuối cuần của gốc từ trong số ít. Ví dụ các từ đuôi nen thật ra là có gốc -se nên nguyên âm cuối cùng sẽ tính là chữ -e. (ihminen: ihmise-)
Trong bài này, mình sẽ giới thiệu hai nhóm đơn giản trước.
Gốc từ kết thúc bằng một nguyên âm tròn môi (o, ö, u, y) : Nguyên âm đó sẽ được giữ nguyên trước khi thêm hậu tố i.
* Số nhiều i-monikko: katu => kadu- => kadu-i-ssa
* Quá khứ imperfekti: nukkua => nuku- => nuku-i-n
* Giả định -isi-: säilyä => säily- =>säily-isi-t
* So sánh nhất -in: iso => iso- => iso-in
Gốc từ kết thúc bằng một nguyên âm e : e sẽ bị bỏ đi trước khi thêm hậu tố i.
* Số nhiều i-monikko: ihminen => ihmise- => ihmisi- => ihmis-i-llä
* Quá khứ imperfekti: tulla => tule- => tuli- => tul-i-n
* Giả định -isi-: tulla => tule- => tulisi- => tul-isi-vat
🔥 Nhóm gốc đuôi e duy nhất không theo quy tắc này là nhóm nalle, nukke, Kalle, psyyke, v.v. Nhóm này khi thêm hậu tố -i- thì chữ e vẫn giữ nguyên trước khi thêm hậu tố -i-. Số lượng từ nhóm này khá ít (68 từ) nên cũng không cần phải quá lo lắng.
* Số nhiều i-monikko: nalle => nalle- => nalle-i-ssa
Chú ý để các quy tắc này có thể được áp dụng một cách hệ thống thì người học cần nắm chắc lý thuyết về phân loại từ và cách tạo gốc từ. Ví dụ từ nhóm e như huone, parveke, tarvike thì gốc từ sẽ kết thúc bằng 2 chữ ee (huonee-, parvekkee-, tarvikkee-) nên sẽ không nằm trong nhóm thứ 2 kể trên.
Mặc dù nghe có vẻ hơi phức tạp nhưng phương pháp sẽ giúp người học nhớ được một cách hệ thống và lâu dài hơn. Trong bài tiếp theo, mình sẽ giới thiệu một vài nhóm nữa nhé.